In Support of Albania’s Students: Defending Freedom, Dignity, and the Right to a Future Without Fear
CARE FOR ALBANIA(s)~ Një organizatë jofitimprurëse e përkushtuar ndaj shëndetit mendor dhe mirëqenies së komunitetit Shqiptar
Në mbështetje të studentëve shqiptarë, lirisë, dinjitetit dhe së drejtës për një të ardhme pa frikë
Care for Albania shpreh mbështetjen dhe solidaritet të plotë me studentët dhe të rinjtë e Shqipërisë, të cilët po ngrihen për të kërkuar liri, drejtësi, transparencë, dhe një të ardhme ku dinjiteti njerëzor të mos jetë i negociueshëm.
Si organizatë e përkushtuar ndaj shëndetit mendor dhe mirëqenies së komunitetit shqiptar, ne e shohim me shqetësim të thellë situatën aktuale dhe ndikimin që frika, pasiguria, presioni dhe përplasjet mund të kenë mbi shëndetin psikologjik të të rinjve, familjeve të tyre dhe shoqërisë në tërësi.
Liria nuk është vetëm një e drejtë politike. Ajo është edhe një kusht themelor për mirëqenien psikologjike, zhvillimin njerëzor dhe shpresën për të ardhmen.
Të rinjtë kanë të drejtë të ngrenë zërin, të bëjnë pyetje, të kundërshtojnë padrejtësitë dhe të kërkojnë përgjegjësi nga institucionet. Protesta paqësore, liria e shprehjes dhe e drejta për t’u dëgjuar janë pjesë thelbësore e një shoqërie demokratike. Zëri i tyre nuk duhet të përballet me frikë, kërcënim apo dhunë, por me respekt, dialog dhe përgjegjësi institucionale.
Të mos trashëgojmë traumën e së kaluarës
Historia jonë na kujton se çfarë ndodh kur shoqëritë përjetojnë periudha të gjata pasigurie, polarizimi, dhune dhe humbjeje të besimit. Ngjarjet e vitit 1990 dhe kriza e vitit 1997 kanë lënë gjurmë të thella te shumë shqiptarë dhe familje, gjurmë që për disa vazhdojnë të ndikojnë në mënyrën se si e përjetojnë sigurinë, besimin, marrëdhëniet dhe të ardhmen.
Shumë prindër e kanë ndërtuar jetën e tyre mbi përvojat e vështira të së kaluarës. Shumë prej tyre kanë emigruar duke kërkuar siguri, dinjitet dhe mundësi më të mira për fëmijët e tyre. Sot, të rinjtë shqiptarë meritojnë të ndërtojnë një të ardhme pa pasur nevojë të përjetojnë të njëjtën frikë, pasiguri dhe dëshpërim.
Ne nuk mund ta ndryshojmë të kaluarën, por mund të zgjedhim të mos lejojmë që dhimbja e saj të përsëritet te brezat e rinj.
Fëmijët tanë nuk duhet të trashëgojnë traumën e prindërve të tyre. Ata meritojnë të trashëgojnë guximin, mençurinë dhe shpresën për ta ndërtuar Shqipërinë që brezat e mëparshëm kanë ëndërruar.
Pasojat psikologjike të frikës dhe pasigurisë
Nga këndvështrimi i shëndetit mendor, një shoqëri ku të rinjtë ndihen të kërcënuar, të pafuqishëm ose të pashpresë rrezikon të dëmtojë jo vetëm mirëqenien e tyre emocionale, por edhe besimin e tyre te institucionet dhe te mundësia për të ndërtuar një jetë të sigurt në vendin e tyre.
Kur të rinjtë ndiejnë se zëri i tyre nuk ka vlerë, se e ardhmja e tyre është e pasigurt ose se drejtësia nuk është e arritshme, pasojat mund të shfaqen në formën e ankthit, stresit, humbjes së shpresës, mosbesimit dhe dëshirës për t’u larguar nga vendi.
Këto pasoja nuk duhen minimizuar. Shëndeti mendor nuk mund të ndahet nga realiteti shoqëror në të cilin njerëzit jetojnë.
Prandaj, mbrojtja e të rinjve kërkon më shumë sesa fjalë. Ajo kërkon institucione të përgjegjshme, respektim të të drejtave themelore, siguri për protestuesit paqësorë dhe krijimin e kushteve ku të rinjtë mund të shprehen pa frikë nga pasojat.
Thirrje për përgjegjësi dhe dialog
Care for Albania u bën thirrje institucioneve shtetërore që:
Të respektojnë të drejtën e studentëve dhe qytetarëve për protestë paqësore dhe liri shprehjeje.
Të garantojnë sigurinë dhe dinjitetin e studentëve, gazetarëve dhe të gjithë qytetarëve.
Të trajtojnë shqetësimet e të rinjve me transparencë, përgjegjësi dhe dialog të mirëfilltë.
Të shmangin çdo veprim ose gjuhë që nxit frikë, urrejtje, përçarje apo dhunë.
Të ndërtojnë një të ardhme ku arsimi, drejtësia, mundësitë e barabarta dhe mirëqenia psikologjike të jenë përparësi kombëtare.
Ne u bëjmë gjithashtu thirrje familjeve, profesionistëve të shëndetit mendor, organizatave të shoqërisë civile dhe diasporës shqiptare që të qëndrojnë pranë të rinjve, t’i dëgjojnë pa i gjykuar dhe të krijojnë hapësira ku ata të mund të shprehin shqetësimet, frikën dhe shpresat e tyre.
Të mbështesësh një të ri nuk do të thotë t’i thuash të heshtë për të qenë i sigurt. Do të thotë ta ndihmosh të shprehë mendimin e tij me dinjitet, të mbrohet nga dhuna dhe të besojë se zëri i tij ka rëndësi.
Shqipëria që meritojnë të rinjtë tanë
Shqipëria nuk mund të ndërtojë një të ardhme të shëndetshme duke i bërë të rinjtë të ndihen të pafuqishëm në vendin e tyre. Asnjë shoqëri nuk mund të përparojë kur energjia e brezit të ri shndërrohet në frikë, dëshpërim ose dëshirë për t’u larguar.
Të rinjtë nuk janë kërcënim për të ardhmen e Shqipërisë. Ata janë vetë e ardhmja e saj.
Ne besojmë se një Shqipëri më e drejtë dhe më demokratike është gjithashtu një Shqipëri më e shëndetshme psikologjikisht, ku njerëzit mund të jetojnë pa frikë, të besojnë te institucionet, të ndërtojnë marrëdhënie të sigurta dhe të shohin mundësi reale për të ardhmen.
Care for Albania qëndron në mbështetje të studentëve, të drejtave të tyre themelore dhe aspiratës së tyre për një Shqipëri të lirë, të drejtë dhe dinjitoze.
Le të mos lejojmë që historia e dhimbshme të përsëritet. Le të mos ua kalojmë brezave të rinj barrën e frikës që kanë mbajtur brezat para tyre. Le t’u japim mundësinë të ndërtojnë një vend ku liria nuk kërkohet me frikë, ku e vërteta nuk ndëshkohet dhe ku shpresa nuk detyrohet të emigrojë.
Sepse mbrojtja e shëndetit mendor të një kombi fillon edhe me mbrojtjen e dinjitetit, zërit dhe së ardhmes së të rinjve të tij.
Me solidaritet dhe përkushtim,
Care for Albania
Organizatë jofitimprurëse e përkushtuar ndaj shëndetit mendor dhe mirëqenies së komunitetit shqiptar
————————————————————
Care for Albania expresses its full support and solidarity with the students and young people of Albania who are raising their voices in pursuit of freedom, justice, transparency, accountability, and a future in which human dignity is non-negotiable.
As a nonprofit organization dedicated to mental health and the well-being of the Albanian community, we are deeply concerned about the current situation and the impact that fear, uncertainty, pressure, and confrontation can have on the psychological well-being of young people, their families, and society as a whole.
Freedom is not only a political right. It is also a fundamental condition for psychological well-being, human development, and hope for the future.
Young people have the right to speak up, ask questions, challenge injustice, and demand accountability from their institutions. Peaceful protest, freedom of expression, and the right to be heard are essential elements of a democratic society. Their voices should be met not with fear, intimidation, or violence, but with respect, meaningful dialogue, and institutional responsibility.
We Must Not Inherit the Trauma of the Past
Our history reminds us of what can happen when societies experience prolonged uncertainty, polarization, violence, and a loss of trust. The events of 1990 and the crisis of 1997 left deep marks on many Albanians and their families—marks that, for some, continue to influence their sense of safety, trust, relationships, and expectations for the future.
Many parents have built their lives while carrying the difficult experiences of the past. Many emigrated in search of safety, dignity, and better opportunities for their children. Today, young Albanians deserve to build their futures without having to experience the same fear, uncertainty, and despair.
We cannot change the past, but we can choose not to allow its pain to be repeated in the lives of younger generations.
Our children should not have to inherit their parents’ trauma. They deserve to inherit their courage, wisdom, and hope—and the opportunity to build the Albania that previous generations dreamed of.
The Psychological Consequences of Fear and Uncertainty
From a mental health perspective, a society in which young people feel threatened, powerless, or hopeless risks harming not only their emotional well-being but also their trust in institutions and their belief that they can build a secure life in their own country.
When young people feel that their voices do not matter, that their futures are uncertain, or that justice is beyond their reach, the consequences may include anxiety, chronic stress, hopelessness, mistrust, and a growing desire to leave their homeland.
These consequences must not be minimized. Mental health cannot be separated from the social realities in which people live.
Protecting young people therefore requires more than words. It requires accountable institutions, respect for fundamental rights, safety for peaceful protesters, and conditions in which young people can express themselves without fear of retaliation.
A Call for Accountability and Dialogue
Care for Albania calls upon government institutions and all political actors to:
Respect students’ and citizens’ rights to peaceful protest and freedom of expression.
Protect the safety and dignity of students, journalists, and all citizens.
Address the concerns of young people through transparency, accountability, and meaningful dialogue.
Avoid actions or rhetoric that encourage fear, hatred, division, or violence.
Build a future in which education, justice, equal opportunity, and psychological well-being are national priorities.
We also call upon families, mental health professionals, civil society organizations, and the Albanian diaspora to stand alongside young people, listen without judgment, and create spaces where they can express their concerns, fears, and hopes.
Supporting a young person does not mean telling them to remain silent to stay safe. It means helping them express their views with dignity, protecting them from violence, and affirming that their voices matter.
The Albania Our Young People Deserve
Albania cannot build a healthy future by making its young people feel powerless in their own country. No society can truly progress when the energy of its younger generation is transformed into fear, despair, or a desire to leave.
Young people are not a threat to Albania’s future. They are its future.
We believe that a more just and democratic Albania is also a psychologically healthier Albania—one in which people can live without fear, trust their institutions, build safe and meaningful relationships, and see real opportunities for their future.
Care for Albania stands in solidarity with Albania’s students, their fundamental rights, and their aspiration for a free, just, and dignified country.
Let us not allow a painful history to repeat itself. Let us not pass on to younger generations the burden of fear carried by those who came before them. Let us give them the opportunity to build a country where freedom does not have to be pursued in fear, where truth is not punished, and where hope is not forced to emigrate.
Because protecting the mental health of a nation also begins with protecting the dignity, voices, and future of its young people.
In solidarity and with unwavering commitment,
Care for Albania
